CAS Kararları

Al Merrikh Spor Kulübü – FIFA Kararı

Dosya içeriği ve taraflar;

  • Başvuran: Al Merrikh Spor Kulübü (Sudan)
  • Karara Karşı Başvuru Yapılan: FIFA
  • Konu: FIFA Disiplin Komitesi’nin 31 Mart 2023 tarihli kararına itiraz.
  • Başvuru Tarihi: 18 Nisan 2023

Özet: Al Merrikh; FIFA’nın verdiği disiplin kararının uygulanmasını talep etmiş ve CAS’a başvurmuş. Asıl isteği, Sudan Futbol Federasyonu’nun (SFA) FIFA kararına uymasını sağlamak.

CAS’ın Yetkisi

  • Al Merrikh, FIFA içindeki tüm başvuru yollarını kullandığından CAS’a başvurduğunu iddia ediyor FIFA kurallarına binaen..
  • Hem Al Merrikh hem de FIFA, CAS’ın yetkisini imzalayarak kabul etmiş.
  • Sonuç: CAS bu davayı görmeye yetkili.

Başvurunun Zamanlaması;

  • FIFA kurallarına göre itiraz, kararın bildirilmesinden itibaren 21 gün içinde yapılmalıydı.
  • Karar: 31 Mart 2023
  • Başvuru: 18 Nisan 2023
  • Sonuç: 21 gün içinde yapıldığı için başvuru; süre açısından zamanında ve geçerli görünüyor.

Hangi Kurallar Geçerli

  • Ana kaynak: FIFA kuralları ve dönemin güncel 2019 FIFA Disiplin Talimatı (FDC)
  • Yardımcı kaynak: İsviçre hukuku
  • Al Merrikh’in başvurusu 2023 talimatı yürürlüğe girmeden önce yapıldığı için 2019 talimatı geçerlidir.

Önemli maddeler:

  1. Madde 15: Karara uymayan kulüpler veya kişiler için disiplin başlatılabilir.
  2. Madde 52: Şikâyetler yazılı yapılmalı, disiplin süreci başlatılabilir.
  3. Madde 57-58: İtiraz hakkı ve “hukuken korunmuş menfaat” şartı var.

Başvuranın İtiraz Hakkı

  • Madde 58: Bir kişi, disiplin sürecinde taraf olmuş ve hukuken korunmuş bir menfaati varsa itiraz edebilir.
  • CAS içtihatlarına göre, üçüncü taraflar yalnızca doğrudan ve somut menfaati varsa itiraz edebilir.(Örneğin;CAS 2020/A/6921 & 7297)

Al Merrikh’in Durumu

  • Şikâyetlerini Madde 15(1) uyarınca yapmışlar → sadece disiplin sürecinin başlatılmasını talep etmişler.
  • Madde 15(2) kullanmadı → finansal alacaklı veya doğrudan etkilenen taraf olarak sayılmadı.
  • CAS daha önceki kararlarında, üçüncü kişilerin sadece şikâyetçi olarak sürece taraf olamayacağını belirtmiştir.

Sonuç: Al Merrikh, disiplin sürecinde doğrudan taraf değil ve itiraz hakkı yok.

Zorunlu ”davalı” sıfatını haiz olmasına rağmen davalı gösterilmeyen taraf sorunu;

  • Al Merrikh, SFA’yı dava etmemiş, sadece FIFA’ya itiraz etmiş.
  • CAS kurallarına göre, disiplin kararı için cezanın uygulanacağı tarafın da davalı olarak gösterilmesi gerekiyordu.
  • Sonuç: Başvuru, eksik davalı nedeniyle geçersiz kabul edilmiştir.

Maddi Konular;

  • Al Merrikh’in talepleri:
    1. SFA’ya disiplin sürecinin başlatılması
    2. FIFA’nın SFA’yı zorlaması
  • CAS ise durumu şöyle değerlendirmiş:
    • Başvuran, doğrudan etkilenmiş değil.
    • Finansal veya sportif menfaatini ispatlayamamıştır.
  • Sonuç: Bu sebeplerle başvuru esasen geçersizdir.

Karar

  1. 18 Nisan 2023’te yapılan başvuru reddedilmiştir.
  2. Tüm talepler ve ek talepler reddedilmiştir.

Özet: CAS, Al Merrikh’in başvurusunu; hem yetkisizlik hem de dava açma şartı olarak zorunlu unsur olan davalı listesinin eksikliği nedeniyle reddetmiştir.

Rusya Olimpiyat Komitesi-Uluslararası Olimpiyat Komitesi

CAS 2023/A/10093 numaralı karar, Rusya Olimpiyat Komitesi (ROC) ile Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) arasında, ROC’nin Ukrayna’nın Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgelerinde yeni kurduğu “Olimpiyat Konseyi”nin IOC tarafından tanınmaması ve bu nedenle ROC’nin askıya alınması kararına karşı yapılan itirazı konu almaktadır. Karar, 23 Şubat 2024 tarihinde verilmiştir.

Olayın Arka Planı

Taraflar:

  • Başvuran: Rusya Olimpiyat Komitesi (ROC)
  • Cevap Veren: Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC)

Olayın Gelişimi:

  • 21 Şubat 2022’de Rusya; kendi kendine Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığını tanıdı.
  • 30 Eylül 2022’de Rusya, Ukrayna’nın Donetsk, Kherson, Luhansk ve Zaporijya bölgelerini ilhak etti.
  • Uluslararası toplumun büyük bir kısmı bu ilhakı tanımadı ve kınadı.
  • 12 Ekim 2022’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunan bir karar aldı.
  • Rusya, 2023 yılında bu bölgelerde yeni “Olimpiyat Konseyleri” kurdu.
  • IOC, bu yeni kurulan konseyleri tanımadı ve ROC’yi askıya aldı.
  • ROC, CAS’a başvurarak IOC’nin kararının iptalini talep etti.

CAS Değerlendirmesi;

IOC’nin Otonomisi ve Özerkliği:

  • CAS, IOC’nin İsviçre hukuku çerçevesinde özerk bir özel kuruluş olduğunu ve kendi iç işlerini düzenleme hakkına sahip olduğunu belirtti.
  • IOC’nin, tanıdığı bir NOC’nin (Ulusal Olimpiyat Komitesi) sınırlarını belirleme yetkisi vardır.

“Ülke” ve “Sınırlar” Kavramları:

  • Olympic Charter’ın 30.1 maddesine göre, “ülke” tanımı, uluslararası toplum tarafından tanınan bağımsız bir devleti ifade eder.
  • IOC, bu tanıma dayanarak, bir NOC’nin yalnızca uluslararası toplum tarafından tanınan bir devletin sınırları içinde faaliyet gösterebileceğini belirlemiştir.

Uluslararası Toplumun Tanıma Durumu:

  • Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgeleri, uluslararası toplum tarafından bağımsız devletler olarak tanınmamaktadır.
  • Bu nedenle, bu bölgelerde kurulan “Olimpiyat Konseyleri”, IOC tarafından tanınmamaktadır.

Olimpizm’in 5. Temel İlkesi:

  • Olimpizm’in 5. temel ilkesi, siyasi tarafsızlık ilkesini vurgular.
  • IOC, bu ilkeye aykırı hareket eden bir NOC’yi, gerektiğinde yaptırımla karşı karşıya bırakabilir.

Eşitlik İlkesi:

  • CAS, benzer durumların benzer şekilde değerlendirilmesi gerektiğini, ancak farklı durumların farklı şekilde ele alınabileceğini belirtti.

Sonuç;

  • CAS, ROC’nin itirazını reddetti ve IOC’nin ROC’yi askıya alma kararını onayladı.
  • IOC’nin, tanımadığı bölgelerde kurulan NOC’leri tanımama ve bu NOC’leri askıya alma hakkı vardır.
  • Uluslararası toplumun tanıdığı sınırlar içinde faaliyet gösteren NOC’ler, IOC tarafından tanınır ve desteklenir.
  • IOC, Olimpizm’in temel ilkelerine aykırı hareket eden NOC’lere karşı yaptırım uygulama yetkisine sahiptir.

Ezcümle; CAS, Rusya Olimpiyat Komitesi’nin (ROC) itirazını reddetmiş ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin (IOC) ROC’yi askıya alma kararını onaylamıştır. Mahkeme, IOC’nin özerk bir spor kuruluşu olarak kendi kuralları çerçevesinde NOC’leri tanıma ve tanımama yetkisine sahip olduğunu vurgulamıştır. Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgelerindeki yeni kurulan “Olimpiyat Konseyleri”nin uluslararası toplum tarafından bağımsız devlet olarak tanınmadığı ve bu nedenle IOC tarafından tanınamayacağı belirtilmiştir. CAS, IOC’nin siyasi tarafsızlık ve uluslararası tanınma ilkelerine uygun olarak hareket ettiğini, ROC’nin itirazının geçersiz olduğunu tespit etmiştir.

Vevey Riviera Basket-İsviçre Basketbol Federasyonu

İşbu karar; İsviçre Basketbol Ligi’nde (Swiss Basketball) kulüp lisansının reddedilmesine ilişkin bir temyiz başvurusunu konu almaktadır. Karar, 3 Aralık 2024 tarihinde verilmiş olup, 1 Kasım 2024 tarihinden itibaren geçerli olan bir düzenlemeyi içermektedir.

Olayın Arka Planı

Taraflar:

  • Başvuran: Vevey Riviera Basket Kulübü
  • Cevap Veren: İsviçre Basketbol Federasyonu

Olayın Gelişimi:

  • Vevey Riviera Basket Kulübü, lisans başvurusu sırasında gerekli belgeleri ve bilgileri tam olarak sunmamıştır.
  • Swiss Basketball, kulübün lisans başvurusunu reddetmiştir.
  • Kulüp, bu karara itiraz ederek CAS’a başvurmuştur.

CAS Değerlendirmesi

  • CAS, kulüp temsilcilerinin duruşmaya katılımının, tarafların eşitlik ilkesine ve dinlenilme hakkına saygı gösterilmesi açısından önemli olduğunu vurgulamıştır.
  • Kaldı ki; her iki tarafın da duruşmada temsil edilme hakkı, adil yargılanma ilkesinin bir gereğidir.

Prosedürün Uygulanması:

  • Hızlandırılmış prosedürlerin, tarafların savunma haklarını kısıtlamadan uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
  • Taraflara, itirazlarını sunma ve karşı tarafın görüşlerini değerlendirme fırsatı verilmelidir.

Delil Sunumu ve Değerlendirilmesi:

  • Tarafların, başvurularında sunmadıkları delilleri daha sonra sunmalarının, ancak bu delillerin dava sürecini etkileyecek nitelikte olması durumunda kabul edilebileceği ifade edilmiştir.
  • Yeni delillerin sunulması, yalnızca olağanüstü durumlarda ve geçerli gerekçelerle mümkündür.

Temyiz Mahkemesinin Yetkisi:

  • CAS, temyiz mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını onaylama, bozma veya değiştirme yetkisine sahip olduğunu belirtmiştir ancak; temyiz mahkemesinin kararları, yalnızca başvurulan davaya ilişkin olmalıdır ve yeni davaların açılmasına neden olamaz.
  • Kulüp Sorumluluğu: Kulüpler, lisans başvurularında gerekli tüm belgeleri ve bilgileri eksiksiz sunmakla yükümlüdür.
  • Adil Yargılanma: Tarafların eşitlik ilkesine ve dinlenilme hakkına saygı gösterilmesi, adil yargılanmanın temel unsurlarındandır.
  • Delil Sunumu: Taraflar, başvurularında sunmadıkları delilleri daha sonra sunmak istediklerinde, bu delillerin dava sürecini etkileyecek nitelikte olması gerekir.
  • Prosedür Uygulaması: Hızlandırılmış prosedürler, tarafların savunma haklarını kısıtlamadan uygulanmalıdır.

İşbu karar; kulüplerin lisans başvurularında dikkatli olmalarını ve başvurularını eksiksiz ve zamanında sunmalarının önemini vurgulamaktadır.

CAS, Vevey Riviera Basket Kulübü’nün itirazını kısmen kabul etmiş, ancak lisans başvurusunda eksiklikler bulunduğu gerçeğini de göz önünde bulundurarak kulübün tamamen haklı olduğunu söyleyememiştir. Mahkeme, Swiss Basketball’in başvuruyu reddetme yetkisinin bulunduğunu ve federasyonun lisanslama kriterlerini uygulamada temel bir takdir hakkına sahip olduğunu tespit etmiştir. Öte yandan CAS, kulübün duruşmada işbirliği göstermesi, eksik belgeleri eklemesi ve itiraz sürecinde prosedürleri doğru şekilde takip etmesi gibi iyi niyetli çabalarını dikkate alarak cezanın veya başvuru reddinin tamamen onaylanmasını engellemiş, bazı hafifletici tedbirlerin uygulanabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, hem federasyonun yetkisi hem de kulübün iyi niyetli çabaları dengelenmiş, hakem mahkemesi federasyon lehine ama kulüp zararını minimize edecek bir çözümle kararını vermiştir.

Olympiacos vs Yunanistan Futbol Federasyonu


İnceleyeceğimiz ilk CAS dosyası olan bu karar ; Olympiacos F.C. ile Hellenic Football Federation (HFF) arasındaki bir disiplin cezası itirazını konu almaktadır.

Karar, 29 Şubat 2024 tarihinde verilmiştir ve Yunanistan Süper Lig 1’deki bir maçta taraftarların neden olduğu olaylar sonrasında alınan cezaların incelenmesini içermektedir.

Olayın Arka Planı

  1. Taraflar:
    • Başvuran: Olympiacos (Yunanistan)
    • Cevap Veren: Hellenic Football Federation (Yunan Futbol Federasyonu)
  2. Olayın Tarihi ve Konumu:
    • Maç: Olympiacos – Panathinaikos
    • Tarih: 22 Ekim 2023
    • Lig: Yunanistan Süper Ligi
  3. Olayın Gelişimi:

Maçın 49. dakikasında, Olympiacos tribünlerinden bir taraftar, Panathinaikos oyuncusu Juan Carlos Perez Lopez (Juankar)‘ in üzerine havai fişek atmıştır.

Oyuncu ciddi şekilde yaralanmış ve sahada müdahale gerekmiştir.

Hakem; güvenlik ve sağlık açısından maçı geçici olarak durdurmuş; kulüp doktoru oyuncunun durumunu kontrol etmiştir.

Kulüp Tepkisi:

  • Olympiacos, olay sonrası Yunan polisiyle beraber sorumlu taraftarı tespit etmiş ve ömür boyu stadyuma giriş yasağı uygulamıştır.
  • Kulüp yönetimi, disiplin cezasının haksız olduğunu iddia ederek duruma itiraz etmiştir.

Yunanistan Futbol Federasyonu Disiplin Kararı ve Olympiacos’un karşı savunması

  1. HFF(Yunanistan Futbol Federasyonu Kararı:
    • Kulübün taraftarının neden olduğu olaydan dolayı; ev sahibi kulüp olan Olympiacos’a 1 puan silme cezası verilmiştir.
    • Ceza, kulübün tribün güvenliğine ilişkin sorumluluğu çerçevesinde alınmıştır.
  2. Olympiacos’un Savunması:
    • Olayın münferit bir taraftar eylemi olduğunu, kulübün doğrudan sorumluluğu bulunmadığını ileri sürmüştür.
    • Kulüp, olay sonrası yaptığı polis işbirliği ve sorumlu taraftarın tespiti gibi önlemleri ve disiplin uygulamalarını lehe olacak şekilde CAS dosyasına sunmuştur.
    • Cezanın orantısız olduğu ve kulübün iyi niyetli çabalarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır.
  3. Ek Deliller ve Kanıtlar:
    • Maç kayıtları ve güvenlik kamerası görüntüleri
    • Taraftarın kimliği ve stadyuma giriş yasağı belgeleri
    • Polis raporları ve kulübün işbirliği yazışmaları

CAS Değerlendirmesi

  1. Yetki:
    • CAS, HFF’nin kararına karşı Olympiacos’un başvurusunu inceleme yetkisine sahiptir.
    • Panathinaikos’un müdahale talebi kabul edilmemiştir; çünkü başvuru hakkını zamanında kullanmamıştır.
  2. Hakemin Yetkisi ve Olay Yönetimi:
    • CAS; hakemin maç sırasında dış müdahaleler durumunda maçı durdurma ve güvenliği sağlama yetkisinin olduğunu tespit etmiştir.
    • Maçın geçici olarak durdurulması ve kulüp doktorunun devreye girmesi, hakemin yetkisinin doğru kullanıldığını göstermektedir denilerek olay değerlendirilmiştir.
  3. Kulübün Sorumluluğu:
    • Kulüpler, taraftarlarının eylemlerinden sorumludur ancak; olay sonrası gösterilen işbirliği ve tedbirler, ceza miktarının belirlenmesinde hafifletici unsur olarak değerlendirilir denmiştir.
    • Olympiacos’un; sorumlu taraftarı tespit edip cezalandırması ve polisle işbirliği yapması, cezanın düşürülmesinde önemli bir etkendir.
  4. Orantılılık İlkesi:
    • CAS, disiplin cezasının orantısız olmadığını ancak; kulübün iyi niyetli çabaları sayesinde cezanın hafifletilebileceğini vurgulamıştır.
    • Bu yaklaşım, taraftar davranışı ve kulüp sorumluluğu arasındaki dengeyi göstermektedir denmiştir.

Peki CAS kararının sonuçları nelerdir ?

CAS; taraflar arasında dengeyi gözeterek adil bir çözüm sağlamak niyetinde bir tahkim mefhumudur.

İtirazın Sonucu:

CAS, Olympiacos’un itirazını kısmen kabul etmiştir.

HFF’nin verdiği 1 puan silme cezasının yanı sıra verilen disiplin cezaları hafifletilmiştir; ancak bu ceza tam olarak kaldırılmamıştır.

Pratik Çıkarımlar:

Kulüpler, maç güvenliği ve taraftar davranışları konusunda önlem almak ve olay sonrası işbirliği yapmak zorundadır.

Ev sahibi takımlar; müsabaka esnasında saha içinde meydana gelen her türlü olay ve vahametten başlıca sorumlu tutulur.

Federasyonlar; disiplin cezalarını verirken hem olayın ağırlığını hem de kulübün emniyet, rakip takım ve sair kurumlarla işbirliği çabalarını dikkate almalıdır.