Bu proje ile farklı alanlarda iz bırakmış isimlerin deneyimlerini ve hayat hikâyelerini kısa ama samimi sohbetler aracılığıyla okuyucularla buluşturmayı amaçlıyorum.
Spor, sanat, medya, akademi ve iş dünyası gibi farklı alanlardan simalarla gerçekleştireceğim bu sohbetlerde yalnızca kariyer hikâyelerine değil; aynı zamanda mesleklerinin perde arkasına, kişisel deneyimlerine ve gençlere ilham verebilecek yönlerine de değinmeyi hedefliyorum.
Amacım yalnızca mini bir röportaj yapmak değil; farklı alanlarda başarı elde etmiş insanların yolculuklarını, karşılaştıkları zorlukları ve bu süreçte edindikleri bakış açılarını daha yakından ortaya koyabilmek. Bu yönüyle ortaya çıkacak içeriklerin, farklı disiplinlerden insanların deneyimlerini bir araya getiren bir tecrübe arşivi niteliği taşımasını istiyorum.
Her bölümde konuklarımla kısa ama içten bir sohbet gerçekleştirecek; bu doğrultuda ayrıca kendilerine yöneltmiş olduğum 5 soruya yanıtlar arayacağım.
Spordan sanata pek çok alanda; başarılı olmuş insanların kariyer yolculuklarından hayatlarının dönüm noktalarına kadar birçok başlıkta sorular yönelteceğim.
Böylece hem alanında öne çıkan isimleri daha yakından tanıma fırsatı bulacak hem de farklı mesleklerin çoğu zaman görünmeyen yönlerine dair yeni perspektifler ortaya koymaya çalışacağım..
Bu serinin ilk konuğu ise; futbol kariyeri boyunca attığı goller ve sahadaki enerjisiyle futbolseverlerin yakından tanıdığı Brezilyalı golcü Grafite oldu.
Kendisiyle futbola nasıl başladığından kariyerindeki önemli dönüm noktalarına, Avrupa’da ve farklı liglerde edindiği tecrübelerden futbolun perde arkasında çok konuşulmayan bazı detaylara kadar birçok başlık üzerine kısa ama keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.
Gelin, öncesinde Grafite’nin kariyerine kısaca bir göz atalım.
1979 yılında Brezilya’da doğan ve kariyerini 2018 Ocak ayında Santa Cruz forması altında noktalayan 39 yaşındaki golcü Grafite, profesyonel futbol kariyerine ülkesinin farklı kulüplerinde forma giyerek başladı. Santa Cruz, Ferroviaria, Gremio, Goias ve teknik direktörüyle ciddi kavgalar yaşadığı Kore ekibi Anyang Cheetahs’ta forma giydi. Güçlü fiziği, ceza sahasındaki etkinliği ve bitiriciliğiyle kısa sürede dikkat çeken Brezilyalı golcü, kariyerinin önemli çıkışlarından birini São Paulo FC formasıyla yakaladı. Buradaki performansı, onun Avrupa futboluna transfer olmasının da önünü açtı.
Grafite, Brezilya’da her şeyi kazandıktan sonra önce Le Mans’a daha sonra da Almanya’ya transfer oldu.
54 maçta toplam 41 defa ağları havalandıran oyuncu Bayern’e attığı gol sonrası şampiyon olacaklarından emin miydi peki?
“Bayern’i 4 golle ezen her takım şampiyonluğun kokusunu alır” diyor Grafite.
“Ama bize şampiyonluğu getirecek maçın Borussia Dortmund karşılaşması olduğunu biliyordum. Önceki maçta Stuttgart’a 4-0 kaybetmiştik ve puanımız Bayern’le aynıydı fakat; iyi oynadık ve 3-0 kazandık, işte o zaman takımımın başaracağını anladım.” diyor.
Grafite’nin kariyerindeki en parlak dönemlerden biri ise; Almanya’da yaşandı.
VfL Wolfsburg forması giydiği dönemde attığı gollerle takımının tarihindeki en önemli başarılarından birine çok önemli katkı sundu. Edin Dzeko, Misimovic gibi isimlerin de formasını giydiği Wolfsburg’da; Özellikle Bundesliga’da 2008-2009 sezonunda sergilediği performans, onu Avrupa futbolunun en dikkat çeken forvetlerinden biri haline getirdi.
Sonraki yıllarda kariyerine farklı liglerde devam eden Grafite, yalnızca attığı gollerle değil, sahadaki karakteri ve mücadeleci yapısıyla da futbolseverlerin hafızasında yer edindi. Şimdi ise; kendisiyle gerçekleştirdiğim kısa sohbetle hem kariyerine hem de futbola bakış açısına dair donelerle kendisini biraz daha yakından bakma fırsatı bulacağız.
”5 Soru & 5 Cevap” projemiz başlıyor..
Edinaldo Batista Libânio (Grafite)
Bilge Kaan ÖZKAN : Hedeflerini nasıl belirliyorsun: daha ulaşılabilir mi, daha iddialı mı?
Grafite : Hem hırslı hem de ulaşılabilir belirlerim, belirlediğim çerçeve içinde asla başaramayacağımı bilmeden bir hedef koymam.
Her zaman başarabileceğim hedefler koyarım!
Bilge Kaan ÖZKAN : Futbol kariyerini en çok etkileyen kişi kimdi, geriye baktığında; senden en çok etkilenen veya kariyeri en çok senin etkinle şekillenen kişi kimdi ?
Grafite : Babam, ben bile artık profesyonel bir sporcu olamayacağımı düşündüğüm zamanlarda bile bana inandı!! İkinci sorunun cevabı için ; yanıtım.. Kim olduğunu söylemek zor! Ama kariyerimi yakından takip eden herkesin bir noktada benden mutlaka etkilendiğini düşünüyorum!
Bilge Kaan ÖZKAN : Hayat felsefeni bir cümleyle özetler misin ?
Grafite : Hem profesyonel hem de özel hayatınızın her alanında uyum sağlama konusunda dirençli, disiplinli olun!
Bilge Kaan ÖZKAN : Yoğun maç takvimi ve fiziksel yüklenmeler oyuncuların kariyerini kısaltıyor mu? Döneminizle bugünü karşılaştırdığında futbolcu sağlığı açısından sistemde bir reform ihtiyacı görüyor musun?
Grafite : Brezilya futbolunda özellikle, evet, maç ve müsabaka sayısının yapısında reform ve düzenlemelere ihtiyaç var! Çok fazla maç var, dinlenme süresi az ve yüksek seviyede performans için aşırı talepler var; oysa tüm sporcular yüksek seviyede değil ve en iyi performanslarını böyle olduğu zaman sergileyemiyorlar! Öte yandan, teknoloji ve bilim sporcuların ömrünü uzatabilir!!
Bilge Kaan ÖZKAN : Türkiye’de futbol tutkusu sık sık Brezilya ile kıyaslanıyor. Sence Türk futbol kültürü Avrupa ile Güney Amerika arasında nerede duruyor? Kariyerin boyunca Türkiye’den sana resmi bir teklif geldi mi? Geldiyse neden gerçekleşmedi, gelmediyse Türkiye’de oynamayı düşünür müydün ?
Grafite : Bana göre, Brezilya’dan sonra en fanatik ve tutkulu taraftarlar Türk taraftarlarıdır, belki de Brezilya’dakilerden bile daha fazla! Bence Türk taraftarları da Brezilyalılarla aynı tutkuya sahip.
Ve Avrupa’da futbolcu olmanın anlayışı, kazanabileceğiniz veya kaybedebileceğiniz bir meslek olmasıdır! 2007’de Alman futboluna geçmeden önce Galatasaray’a katılmaya çok yakındım! O zamanlar Lincoln orada oynuyordu ve benim transferimi tavsiye etmişti, ama gerçekleşmedi!!
A versão portuguesa da entrevista: 🇵🇹
Bilge Kaan ÖZKAN: Como você define suas metas: elas são alcançáveis ou ambiciosas?
Grafite: Ambiciosas e alcançáveis, jamais posso estabelecer uma meta dentro do meu padrão de estabelecimento sem a coerência de saber que não irei alcançá-la.Irei sempre estabelecer em puder alcançar!
Bilge Kaan ÖZKAN: Quem foi a pessoa que mais influenciou a sua carreira no futebol? E, olhando para trás, quem você acredita que mais foi influenciado por você ou teve a carreira marcada pela sua influência?
Grafite: Meu Pai, quando até eu achei que não seria mais atleta profissional ele acreditou!! Cara é difícil dizer quem! Mas acho que quem acompanhou minha carreira de perto certamente foi influieciado em algum momento!
Bilge Kaan ÖZKAN: Você pode resumir sua filosofia de vida em uma frase?
Grafite: Ser resiliente na adaptação! Em todos os âmbitos da vida profissional e privada!!
Bilge Kaan ÖZKAN: Será que a intensidade dos jogos e as exigências físicas encurtam a carreira dos jogadores? Comparando a sua época com a atual, você vê necessidade de reforma no sistema em relação à saúde dos jogadores?
Grafite: No futebol brasileiro sim precisa de uma reforma e ajustes na estrutura de números de jogos e competições! São muitos jogos pouca recuperarão e cobrança exarcebada em performance de alto nível, onde nem todos atletas são de alto nível e rendimento! Por outro lado a tecnologia e a ciência consegue extender a longevidade dos atletas!!
Bilge Kaan ÖZKAN: Na Turquia, a paixão pelo futebol é frequentemente comparada à do Brasil. Onde você acha que a cultura do futebol turco se situa entre a europeia e a sul-americana? Você recebeu alguma proposta oficial da Turquia durante sua carreira? Se sim, por que não se concretizou? Se não, você teria considerado jogar na Turquia?
Grafite: Pra mim depois do Brasil o torcedor mais fanático e apaixonado é o Turco, talvez até mais que no Brasil! Acho que o torcedor Turco tem a paixão do brasileiro
E a educação do Europeu em ver como uma profissão a de jogador de futebol que pode perder ou ganhar! Já estive próximo do Galatasaray em 2007 antes de me transferir para o futebol Alemão! O Lincoln na época jogava aí indicou minha contratação, mas não se concretizou!!
La frase en español sería: 🇪🇸
Bilge Kaan ÖZKAN: ¿Cómo determinas tus objetivos: prefieres que sean más alcanzables o más ambiciosos?
Grafite: Los establezco de manera que sean a la vez ambiciosos y alcanzables. Nunca me pongo un objetivo dentro de un marco en el que, desde el principio, sepa que no podré lograrlo.
¡Siempre me fijo metas que sé que puedo alcanzar!
Bilge Kaan ÖZKAN: ¿Quién fue la persona que más influyó en tu carrera futbolística? Y mirando hacia atrás, ¿quién crees que fue la persona que más se vio influenciada por ti o cuya carrera se vio más marcada por tu impacto?
Grafite: Mi padre. Incluso cuando yo mismo pensaba que ya no podría convertirme en un deportista profesional, él siguió creyendo en mí.
En cuanto a la segunda pregunta… es difícil decir exactamente quién. Pero creo que todos los que siguieron mi carrera de cerca, en algún momento, se vieron influenciados por mí.
Bilge Kaan ÖZKAN: ¿Podrías resumir tu filosofía de vida en una sola frase?
Grafite: Tanto en tu vida profesional como en tu vida personal, debes ser resiliente y disciplinado para poder adaptarte en todos los ámbitos.
Bilge Kaan ÖZKAN: El calendario cada vez más intenso de partidos y las cargas físicas parecen acortar la carrera de los futbolistas. Comparando tu época con la actualidad, ¿crees que el sistema necesita una reforma en términos de salud de los jugadores?
Grafite: En el fútbol brasileño, especialmente, sí. La estructura del número de partidos necesita reformas y ajustes. Hay demasiados encuentros, poco tiempo de descanso y una exigencia muy alta de rendimiento. Sin embargo, no todos los jugadores están al mismo nivel, y en estas condiciones no siempre pueden mostrar su mejor versión. Por otro lado, la tecnología y la ciencia pueden ayudar a prolongar la carrera de los deportistas.
Bilge Kaan ÖZKAN: En Turquía, la pasión por el fútbol suele compararse con la de Brasil. ¿Dónde situarías la cultura futbolística turca entre Europa y Sudamérica? Además, ¿recibiste alguna vez una oferta oficial de Turquía durante tu carrera? Si la recibiste, ¿por qué no se concretó? Y si no, ¿te habría gustado jugar allí?
Grafite: En mi opinión, después de Brasil, los aficionados más fanáticos y apasionados son los turcos; quizá incluso más que en Brasil. Creo que los hinchas turcos tienen una pasión muy similar a la de los brasileños.
En Europa, el fútbol se entiende como una profesión en la que puedes ganar o perder. Antes de pasar al fútbol alemán en 2007, estuve muy cerca de unirme a Galatasaray S.K.. En ese momento Lincoln jugaba allí y recomendó mi fichaje, pero finalmente no se concretó.
The interview in English : 🏴
Bilge Kaan ÖZKAN: How do you set your goals? Do you aim for something achievable or do you go for more ambitious targets?
Grafite: I try to strike a balance—I set goals that are both ambitious and realistic. I never set a target that I know from the start I can’t reach.
I always aim for goals that I truly believe I can achieve!
Bilge Kaan ÖZKAN: Who has had the biggest influence on your football career? And looking back, who do you think has been most influenced by you?
Grafite: Definitely my father. Even when I doubted myself and thought I might never become a professional athlete, he always believed in me.
As for the second question… it’s hard to pinpoint. But I’d say everyone who followed my career closely was influenced by me in some way.
Bilge Kaan ÖZKAN: Can you sum up your life philosophy in one sentence?
Grafite: Whether in your professional or personal life, resilience and discipline are key—they allow you to adapt to any situation.
Bilge Kaan ÖZKAN: The modern football schedule is increasingly intense, and physical demands seem to shorten players’ careers. Comparing your era to today, do you think the system needs reform to protect players’ health?
Grafite: Especially in Brazilian football, yes. The match calendar needs adjustments—there are too many games, not enough rest, and extremely high performance demands. Not all players are at the same level, so under these conditions, they can’t always perform at their best. But technology and sports science can definitely help extend careers.
Bilge Kaan ÖZKAN: In Turkey, football passion is often compared to Brazil. Where would you place Turkish football culture between Europe and South America? And during your career, did you ever receive an official offer from Turkey? If yes, why didn’t it happen? And if not, would you have liked to play there?
Grafite: In my opinion, after Brazil, Turkish fans are the most passionate—maybe even more than in Brazil. Their enthusiasm is very similar to that of Brazilian fans.
In Europe, football is often treated as a profession—you win some, you lose some. Before moving to German football in 2007, I was very close to joining Galatasaray S.K. At that time, Lincoln was playing there and recommended me, but in the end it didn’t work out.
Müsahibənin Azərbaycan versiyası : 🇦🇿
Bilge Kaan ÖZKAN: Məqsədlərinizi necə təyin edirsiniz? Daha əldə edilə bilən hədəflərə üstünlük verirsiniz, yoxsa daha iddialı hədəflərə?
Grafite: Mən balanslı olmağa çalışıram—hədəflərimi həm iddialı, həm də real edirəm. Başlanğıcdan qeyri-mümkün olduğunu bildiyim bir məqsəd qoymuram.
Həmişə həqiqətən çatacağıma inandığım hədəfləri təyin edirəm!
Bilge Kaan ÖZKAN: Futbol karyeranızda ən böyük təsiri göstərən şəxs kim olub? Və geriyə baxanda, sizin üzərinizdə ən çox təsir buraxan və ya karyeraları sizin təsirinizdən ən çox təsirlənən kim olub?
Grafite: Əlbəttə ki, atam. Özüm artıq peşəkar idmançı ola bilməyəcəyimi düşündüyüm zamanlarda belə o həmişə mənə inanırdı.
İkinci suala gəldikdə… dəqiq demək çətindir. Amma karyeramı yaxından izləyən hər kəs bir şəkildə mənim təsirim altında olub.
Bilge Kaan ÖZKAN: Həyat fəlsəfənizi bir cümlə ilə necə ifadə edərdiniz?
Grafite: Peşəkar və şəxsi həyatınızda dözümlü və intizamlı olmaq vacibdir—bu, hər vəziyyətə uyğunlaşmağa imkan verir.
Bilge Kaan ÖZKAN: Müasir futbol cədvəli getdikcə intensivləşir və fiziki tələblər oyunçuların karyerasını qısaldır. Sizin dövrünüzü indiki ilə müqayisə etsək, oyunçuların sağlamlığını qorumaq üçün sistemin islahatlara ehtiyacı olduğunu düşünürsünüz?
Grafite: Xüsusilə Braziliya futbolunda, bəli. Oyun sayı strukturu dəyişikliklərə ehtiyac duyur—çox oyun var, kifayət qədər istirahət yoxdur və performans tələbləri çox yüksəkdir. Bütün oyunçular eyni səviyyədə deyil, buna görə də bu şəraitdə həmişə ən yaxşı performanslarını göstərə bilmirlər. Amma texnologiya və idman elmi mütləq karyeraları uzada bilər.
Bilge Kaan ÖZKAN: Türkiyədə futbol sevgisi tez-tez Braziliya ilə müqayisə edilir. Türk futbol mədəniyyətini Avropa və Cənubi Amerika arasında necə qiymətləndirirsiniz? Karyeranız zamanı Türkiyədən rəsmi təklif almısınızmı? Əgər aldınızsa, niyə baş tutmadı? Əgər almadınızsa, orada oynamaq istərdinizmi?
Grafite: Məncə, Braziliyadan sonra ən tutkulu azarkeşlər türklərdir; bəlkə Braziliyadan da daha çox. Türk azarkeşlərin həvəsi Braziliyalılarla çox oxşardır.
Avropada futbol çox vaxt peşə kimi qəbul edilir—bəzən qazanırsınız, bəzən uduzursunuz. 2007-ci ildə Alman futboluna keçməzdən əvvəl Galatasaray S.K.-ya qoşulmaq üçün çox yaxın idim. O zaman Lincoln orada oynayırdı və məni tövsiyə etdi, amma nəticədə baş tutmadı.
Bu keyifli sohbet için Grafite’ye içtenlikle teşekkür ediyorum. Futbol kariyerine, saha içindeki deneyimlerine ve yıllar içinde edindiği tecrübelere dair paylaştığı samimi değerlendirmeler, bu serinin ilk bölümüne çok değerli bir katkı sundu.
Agradeço sinceramente ao Grafite por esta conversa tão agradável. Suas reflexões sinceras sobre sua carreira no futebol, suas experiências em campo e as lições aprendidas ao longo dos anos contribuíram de forma muito valiosa para o primeiro episódio desta série🫱🏻🫲🏾
Bu sohbetin, yalnızca futbolu sevenler için değil; sporun arka planını, bir sporcunun kariyer yolculuğunu ve bu yolculukta karşılaşılan zorlukları anlamak isteyen herkes için ilham verici olmasını diliyorum.
Bu seri, farklı alanlardan isimlerle gerçekleştireceğim kısa ama samimi sohbetlerle devam edecek. Spor dünyasından, sanat camiasından ve farklı disiplinlerden konuklarla yeni hikâyeleri, deneyimleri ve bakış açılarını paylaşmayı sürdüreceğim. Önümüzdeki bölümlerde yeni konuklarla yeniden buluşmak dileğiyle.
