IOC’den tarihi karar..

Uluslararası spor hukukunda son yıllarda en yoğun tartışılan meselelerden biri, cinsiyet kimliği, biyolojik cinsiyet ve sportif rekabet arasındaki ilişkinin nasıl düzenleneceği sorusu etrafında şekillenmektedir. Bu tartışma, özellikle kadın kategorisinin korunması ile ayrımcılık yasağı arasında kurulmaya çalışılan hassas denge bakımından ciddi bir normatif gerilim üretmektedir. Bu bağlamda International Olympic Committee tarafından yayımlanan “Protection of the Female (Women’s) Category in Olympic Sport”

başlıklı politika, bu gerilimi yeni bir aşamaya taşıyor gibi gözükmektedir.

Söz konusu politika, ilk bakışta teknik bir uygunluk (eligibility) düzenlemesi olarak değerlendirilebilir ancak; metnin dili ve kurduğu çerçeve dikkate alındığında, bunun çok daha geniş bir normatif dönüşüme işaret ettiği görülmektedir. IOC, bu metinle birlikte kadın kategorisinin korunmasını açık biçimde önceliklendirmekte ve bunu olimpik hareketin temel değerleri arasında konumlandırmaktadır.

Nitekim metinde, kadın sporunun korunmasının “adil rekabetin sağlanması ve fırsat eşitliğinin teminat altına alınması” açısından zorunlu olduğu vurgulanmaktadır.

IOC’nin “Protection of the Female (Women’s) Category in Olympic Sport” başlıklı politikası, pratikte kadın kategorisinin korunması ekseninde doğrudan Caster Semenya dosyasına işaret etmektedir. Semenya, biyolojik farklılıkları (yüksek testosteron seviyesi) nedeniyle uzun yıllardır uluslararası atletizmde tartışmalı bir figür olmuştur.

CAS ve World Athletics kararları, Semenya’nın yarışmalarına katılım koşullarını belirlerken, adil rekabet ve biyolojik kriterler arasında denge kurmaya çalışmıştır.

Bu bağlamda IOC’nin 2026 tarihli politika metni, Semenya davasında ortaya çıkan normatif ve hukuki boşluklara yanıt niteliği taşır gibi gözükmektedir.

Politika, kadın kategorisinin korunmasını açık biçimde önceliklendirmekte ve federasyonlara bu çerçevede yönlendirme sunmaktadır.

Semenya örneği, politika gerekçesinin yalnızca teorik bir düzenleme olmadığını; fiilen sporcuların kariyerini ve rekabet olanaklarını etkileyen somut bir boyut içerdiğini göstermektedir.

Politikada öne çıkan “adalet, güvenlik ve sürdürülebilirlik” eksenleri, Semenya davasındaki tartışmalarla doğrudan ilişkilidir öyle ki:

Semenya’nın yüksek testosteron seviyeleri, rakip sporcular açısından potansiyel bir avantaj olarak görülmüştür. IOC politikası, bu tür avantajların minimize edilmesini ve kadın kategorisinin adil bir şekilde sürdürülmesini amaçlamaktadır.

Fiziksel farklılıkların özellikle temas ve güç gerektiren branşlarda güvenlik riskleri oluşturabileceği vurgulanmaktadır. Semenya örneğinde; atletizm branşı öne çıkmakla birlikte, politika bu güvenlik unsurunu tüm kadın sporuna genelleştirmektedir.

Politika, kadın sporunun uzun vadeli sürdürülebilirliğini gözetmektedir.

Semenya dosyası, kadın kategorisinin sınırlarının belirsizliği nedeniyle ortaya çıkan normatif ikilemleri somutlaştırmış ve bu bağlamda IOC’nin politika ihtiyacını görünür kılmıştır.

Aynı zamanda politika ile insan hakları hukuku ve adil rekabet şartları arasındaki gerginliği de gözler önüne sermektedir. CAS kararları, ayrımcılık iddialarını değerlendirirken, biyolojik farklılıkların sportif avantaj yaratıp yaratmadığını tartışmış ve uluslararası insan hakları çerçevesi ile uyumlu bir çözüm arayışına girmiştir.

IOC’nin güncel politikası, bu boşluğu kapatmayı ve kadın kategorisi için daha öngörülebilir standartlar oluşturmayı hedefler gibi durmaktadır.

Özetle, Caster Semenya dosyası, IOC’nin yeni politikasının hem normatif hem de pratik gerekçelerini somut bir vaka üzerinden doğrulamaktadır. Politika, kadın kategorisinin korunması bağlamında ortaya çıkan hukuki, etik ve teknik tartışmaları bütünleştirerek uluslararası spor düzeninde yeni bir referans noktası yaratmaktadır.

Güney Afrikalı DSD(cinsiyet gelişim farklılığı) bulunan Caster Semenya ve kendi gibi örnek teşkil eden sporcular yine bu politikadan ayrı tutuluyor bu da en normali zaten, zira; bu çok açık bir istisna ve politika dahilinde..

Fakat yine de bu güncel yaklaşım, IOC’nin önceki yıllarda benimsediği kapsayıcı çerçeve ile karşılaştırıldığında dikkat çekici bir yön değişimine işaret etmektedir zira özellikle ;

2021 tarihli “Framework on Fairness, Inclusion and Non-Discrimination” metninde öne çıkan kapsayıcılık ve ayrımcılık karşıtı yaklaşımın, bu yeni politika ile birlikte daha sınırlayıcı bir perspektife evrildiği söylenebilir.

Başka bir ifadeyle IOC, önceki dönemde “inclusion” ekseninde kurduğu dengeyi,

bu kez “protection” ve “fairness” kavramları etrafında yeniden kurmaya yönelmiş görünmektedir. Bunda kamuoyu baskısı ve ABD devlet başkanının eli var mıdır tartışılır..

Bu çalışmanın amacı; IOC’nin söz konusu politika değişikliğini çok boyutlu bir perspektifle incelemek ve ortaya çıkan normatif dönüşümü spor hukuku bağlamında değerlendirmektir.

Bu çerçevede çalışma; öncelikle kararın kurumsal ve normatif arka planını ele almakta, ardından kararın ortaya çıkış sürecini ve gerekçelerini incelemekte, devamında ise; metnin normatif içeriğini detaylı biçimde analiz etmektedir.

İzleyen bölümlerde ise bu politika değişikliği Court of Arbitration for Sport içtihadı ve insan hakları hukuku perspektifi ile birlikte ele alınacak ve ortaya çıkan yeni dengenin sınırları tartışılacaktır.

Metodolojik olarak çalışma, nitel doküman analizi yöntemine dayanmaktadır. IOC tarafından yayımlanan politika metni esas alınmakta; bunun yanında önceki düzenlemeler, uluslararası federasyon uygulamaları ve ilgili yargı kararları birlikte değerlendirilmektedir. Bu yönüyle çalışma, yalnızca mevcut düzenlemeyi açıklamakla yetinmemekte; aynı zamanda bu düzenlemenin hukuki meşruiyetini ve sürdürülebilirliğini de sorgulamayı hedeflemektedir.

Komite, klasik anlamda bir uluslararası örgüt olarak tanımlanmakla birlikte, norm üretim biçimi bakımından oldukça özgün bir yapıya sahiptir. Bu özgünlük, özellikle kararlarının hukuki niteliğinde kendini gösterir. Zira IOC tarafından ortaya konulan düzenlemeler çoğu zaman doğrudan bağlayıcı hukuk kuralları değildir, ancak; olimpik hareket içerisindeki etkisi düşünüldüğünde, bu kuralların fiilen bağlayıcı sonuçlar doğurduğu görülmektedir.

IOC’nin normatif çerçevesinin temelini oluşturan metin Olympic Charter olmakla birlikte, kurumun düzenleme pratiği büyük ölçüde “soft law” araçları üzerinden ilerlemektedir. Bu durum, IOC’nin doğrudan yaptırım gücüne sahip olmamasına rağmen, uluslararası federasyonlar ve ulusal olimpiyat komiteleri üzerinde güçlü bir yönlendirme kapasitesi kurmasını mümkün kılmaktadır. Başka bir ifadeyle IOC, klasik anlamda bağlayıcı kurallar koymaktan ziyade, çerçeve belirleyen ve uygulamayı büyük ölçüde diğer spor aktörlerine bırakan bir normatif model benimsemektedir.

Bu bağlamda yayımlanan “Protection of the Female (Women’s) Category in Olympic Sport” başlıklı politika, IOC’nin bu geleneksel yaklaşımını sürdürmekle birlikte, içerik bakımından daha belirgin ve sınırlayıcı bir yönelim ortaya koymaktadır. Metinde kadın kategorisinin korunması, olimpik değerler ile doğrudan ilişkilendirilmekte ve özellikle “adil rekabetin sağlanması” açısından merkezi bir konuma yerleştirilmektedir. Bu vurgu, IOC’nin önceki çerçeve metinlerinde daha dengeli bir biçimde ele aldığı kapsayıcılık yaklaşımına kıyasla, daha net bir önceliklendirme içeriyor gibi gözükmektedir.

Nitekim IOC’nin 2021 yılında kabul ettiği “Framework on Fairness, Inclusion and Non-Discrimination” metni, federasyonlara geniş bir takdir alanı tanıyan ve sporcular arasında peşinen bir avantaj varsayımını reddeden bir yaklaşım benimsemekteydi. Bu çerçeve, insan hakları odaklı bir dil kurarak kapsayıcılığı ön plana çıkarıyordu. Ancak 2026 tarihli yeni politika ile birlikte bu yaklaşımın önemli ölçüde revize edildiği anlaşılmaktadır. IOC, bu kez kadın kategorisinin korunmasını daha açık ve belirgin bir normatif hedef olarak ortaya koymaktadır.

IOC metninde ayrıca, söz konusu politikanın kapsamlı bir danışma süreci sonucunda şekillendiği ifade edilmektedir. Bilimsel veriler, tıbbi değerlendirmeler ve spor paydaşlarının görüşleri doğrultusunda hazırlanan bu politika, yalnızca normatif bir tercih olarak değil, aynı zamanda teknik bir gereklilik olarak sunulmaktadır. Bununla birlikte, bu teknik ve bilimsel temellendirmenin hangi ölçüde nesnel ve tartışmasız olduğu, ilerleyen bölümlerde ayrıca değerlendirilmeye ihtiyaç duymaktadır.

Son olarak, IOC’nin bu politika ile doğrudan uygulayıcı bir rol üstlenmediği, aksine uluslararası federasyonlara önemli bir takdir alanı bıraktığı görülmektedir. Ancak bu durum, politikanın etkisini sınırlayan bir unsur olarak değerlendirilmemelidir. Zira uygulamada federasyonların IOC tarafından belirlenen çerçeveye uyum sağlaması neredeyse kaçınılmazdır. Bu nedenle söz konusu politika, teknik olarak soft law niteliği taşısa da, fiilen uluslararası spor düzenini yeniden şekillendiren güçlü bir normatif müdahale olarak ortaya çıkmaktadır.

2021 yılında kabul edilen kapsayıcı çerçevenin ardından geçen süreçte, birçok uluslararası federasyonun kendi düzenlemelerini daha sınırlayıcı bir doğrultuda revize ettiği görülmüştür. Özellikle atletizm, yüzme ve temas sporlarında ortaya çıkan yeni kurallar, kadın kategorisinin korunmasına yönelik daha katı kriterlerin benimsendiğini göstermektedir. Bu gelişmeler, IOC üzerinde de doğrudan bir etki yaratmış ve kurumun daha belirgin bir pozisyon almasını kaçınılmaz hale getirmiştir.

Bununla birlikte süreç yalnızca sportif düzenlemelerle sınırlı değildir.

Kamuoyunda artan tartışmalar, insan hakları örgütlerinin eleştirileri ve bilimsel çalışmalar arasındaki görüş ayrılıkları, IOC’nin karşı karşıya kaldığı baskıyı çok boyutlu hale getirmiştir. Bir tarafta kapsayıcılık ve ayrımcılık yasağına vurgu yapan bir yaklaşım; diğer tarafta ise biyolojik farklılıkların sportif performans üzerindeki etkisini esas alan bir görüş bulunmaktadır.

IOC’nin yeni politikası, bu iki yaklaşım arasında bir denge kurma çabası olarak sunulsa da, metnin ağırlık merkezinin belirgin biçimde “koruma” yönüne kaydığı görülmektedir.

IOC metninde dikkat çeken bir diğer husus; kadın kategorisinin korunmasının yalnızca mevcut sporcular açısından değil, aynı zamanda gelecekte spora katılım gösterecek kadınlar açısından da ele alınmasıdır. Bu vurgu, politikanın yalnızca bugüne ilişkin bir düzenleme olmadığını, aynı zamanda uzun vadeli bir yapı kurma amacı taşıdığını göstermektedir. Bu yönüyle IOC, kadın sporunun sürdürülebilirliğini sağlama iddiasıyla hareket ettiğini ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak; söz konusu politika, hem federasyonlar arasındaki uygulama farklılıklarını gidermeyi hem de giderek yoğunlaşan normatif tartışmalara kurumsal bir yanıt vermeyi hedefliyor gibi gözükmektedir ancak; bu yanıtın ne ölçüde dengeli ve hukuken sürdürülebilir olduğu, özellikle insan hakları ve spor hukuku perspektifinden yapılacak değerlendirmelerle daha net ortaya konulabilecektir.

Politikanın gerekçeleri üç ana eksen etrafında toplanmaktadır:

1. Adil Rekabet (Fairness): IOC, kadın kategorisinin korunmasının sportif rekabetin adil bir şekilde sürdürülmesi için zorunlu olduğunu vurgular. Metinde, “biolojik avantajların yarattığı eşitsizliklerin minimize edilmesi” gerekliliği öne çıkar. Burada özellikle testosteron seviyeleri ve cinsiyet gelişimi farklılıklarının rekabet üzerindeki etkileri dikkate alınmaktadır. Bu, önceki kapsayıcılık çerçevelerinden belirgin bir fark yaratır; çünkü önceki politikalar avantaj varsayımını peşinen reddederken, yeni politika belirli biyolojik ölçütleri dikkate alarak sınır çizmekte.
2. Güvenlik (Safety): Politika metninde sporcuların fiziksel güvenliği de ön plana çıkarılmıştır. Özellikle temas sporlarında ve yüksek güç gerektiren branşlarda kadın sporcuların güvenliğini sağlamak amacıyla kategori sınırlamalarının önemine dikkat çekilmektedir. Bu yaklaşım, sadece rekabetin adilliğini değil, sporcuların sağlık ve güvenliklerini de korumayı hedeflemektedir.
3. Koruma (Protection): Metin, kadın sporunun uzun vadeli sürdürülebilirliğine özel bir vurgu yapar. Bu koruma, yalnızca bireysel sporcular açısından değil, kadın sporunun genel olarak teşvik edilmesi ve desteklenmesi perspektifinden ele alınmaktadır. Politika, kadın kategorisinin zayıflamaması ve her seviyede erişilebilir kalması için önlem alınması gerektiğini açıkça ifade eder.

IOC metni ayrıca bu gerekçelerin bilimsel veriler ve danışma süreçleri ile desteklendiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, tıbbi ve fizyolojik araştırmalar, performans farklarının ölçülmesi ve çeşitli federasyonların uygulamaları analiz edilmiştir. Politika, böylece normatif bir tercih olmanın ötesine geçerek, teknik ve bilimsel bir temele dayandırıldığını iddia eder. ”Biyolojik kritere öncelik”..

Kapsayıcılık ve İnsan Hakları Perspektifi:
Politika, kadın kategorisinin korunmasına odaklanırken, cinsiyet kimliği ve çeşitliliği konularında eleştirilere yol açmıştır. İnsan hakları savunucuları, bazı sporcuların bu düzenleme nedeniyle rekabete katılma hakkının sınırlandırılabileceğini ifade etmektedir. Özellikle trans kadın sporcular ve interseks sporcular için getirilen kriterler, kapsayıcılığı önceleyen önceki IOC çerçeveleriyle kıyaslandığında daha sınırlayıcı bulunuyor gibi gözüküyor.

Bilimsel ve Teknik Tartışmalar:
IOC, politikanın gerekçelerini bilimsel verilerle desteklediğini belirtse de, bazı bilim insanları ve federasyon temsilcileri, biyolojik avantajların ölçümü ve sınırlamalarının karmaşık ve tartışmalı olduğunu vurgulamaktadır. Örneğin testosteron düzeyi ve cinsiyet gelişim farklılıkları üzerinden yapılan sınıflandırmaların, hem bilimsel hem de uygulama açısından net sınırlar çizemeyebileceği iddia edilmektedir. Bu, politikanın uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliği açısından kritik bir tartışma noktası yaratıyor.

Federasyonlar Arası Uyumsuzluk Riski:
Farklı uluslararası federasyonların kendi kurallarını belirleme takdir alanı, politikayı uygulamada bazı uyumsuzluklara yol açabilir. IOC metni çerçeve çizse de, federasyonlar arasında uygulamada farklılıklar oluşabilir ve bu da adil rekabet ilkesini tam anlamıyla sağlamayı zorlaştırabilir.

Normatif ve Hukuki Belirsizlik:
Politika, soft law niteliği taşıdığı için doğrudan bağlayıcı değildir. Bu durum, bazı hukukçular tarafından normatif belirsizlik olarak değerlendirilmektedir. CAS uygulamaları ve uluslararası spor hukuku perspektifiyle politika arasındaki etkileşim, hem sporcular hem de federasyonlar açısından hukuki öngörülebilirliği sınırlayabilir.

Öte yandan, politika eleştiriler kadar bazı olumlu geri dönüşler de almıştır. Özellikle kadın sporunun sürdürülebilirliği, adil rekabetin sağlanması ve güvenliğin önceliklendirilmesi, spor paydaşları tarafından genellikle desteklenmektedir. Bu denge, IOC’nin yeni politikayı bir yanıt olarak sunduğu “çok boyutlu baskı ve tartışma” ortamını da yansıtıyor gibi gözüküyor.

Sonuç olarak, politika hem normatif hem de uygulama boyutunda bir dizi tartışmayı tetiklemiş durumda. Bu tartışmalar, yalnızca kadın kategorisinin korunması değil, aynı zamanda kapsayıcılık, adalet ve uluslararası spor hukukunun geleceği açısından da önem taşımaktadır. Politikanın etkinliği, hem federasyonların uygulama kapasitesine hem de CAS ve insan hakları hukuku perspektifinin sağlayacağı yönlendirici yorumlara bağlı olarak şekillenecek gibi gözüküyor.

IOC’nin “Protection of the Female (Women’s) Category in Olympic Sport” başlıklı politikası, uluslararası spor hukukunda normatif ve uygulamalı birçok tartışmayı bir araya getiren önemli bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Politika, teknik olarak soft law niteliğinde olmasına rağmen, fiilen federasyonlar ve sporcular üzerinde bağlayıcıya yakın bir etki yaratmaktadır. Bu durum, politika ile uluslararası spor düzeni arasındaki ilişkinin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda normatif ve pratik boyutlarını da görünür kılmaktadır.

Akademik açıdan bakıldığında, politika üç temel eksende değerlendirilebilir:

1. Normatif Yenilik: Politika, kadın kategorisinin korunmasını açık bir öncelik olarak belirleyerek, önceki kapsayıcılık odaklı çerçevelerden belirgin bir kayma göstermektedir. Bu, IOC’nin normatif önceliklerini yeniden tanımladığı ve sporun adil rekabet ekseninde kadın sporuna özel bir koruma sağladığı anlamına gelmektedir.
2. Hukuki Etki: Soft law niteliğine rağmen, politika CAS kararları ve federasyon uygulamaları açısından yönlendirici bir standart oluşturmaktadır. Bu bağlamda politika, spor hukukunda fiili bağlayıcılık ve normatif yönelim yaratma kapasitesine sahiptir. Ancak hukuki belirsizlikler, özellikle insan hakları perspektifiyle birlikte değerlendirildiğinde, politika uygulamasında bazı tartışmalı alanlar yaratmaktadır.
3. Uygulama ve Sürdürülebilirlik: Politika, bilimsel veriler ve paydaş görüşleri ile desteklendiğini iddia etse de, biyolojik farklılıkların ölçülmesi ve sınırlandırılması konusu hâlâ tartışmalı. Federasyonlar arası uyumsuzluk riski ve kapsayıcılık-endişeleri, politikanın uzun vadeli sürdürülebilirliğini belirleyecek temel faktörler olarak ön plana çıkmaktadır.

Akademik bakış açısından, bu politika hem normatif hem de hukuki açıdan önemli bir vaka çalışması olarak değerlendirilebilir. Gelecekteki araştırmalar, politika ile CAS uygulamaları ve uluslararası insan hakları normları arasındaki etkileşimi daha da detaylı analiz ederek, kadın kategorisinin korunması çerçevesinde uluslararası spor hukukunun evrimini izleyebilir.

IOC’nin “Protection of the Female (Women’s) Category in Olympic Sport” politikası, sadece spor hukuku ve spor etiği çerçevesinde değerlendirilmemelidir. Aynı zamanda uluslararası siyasetin ve devlet‑aktörlerinin baskı ve yönlendirme dinamikleri bağlamında da okunmalıdır. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın önceki dönemde kadın sporunun korunmasına dair yayımladığı düzenlemeler ve mesajlar, bu tür normatif kararların sadece sportif tartışmanın ürünü olmadığını göstermektedir.

2025 yılında Trump hükümeti, “Keeping Men Out of Women’s Sports” başlıklı bir idari düzenleme yürürlüğe koymuş;

bununla birlikte trans kadın sporcuların okul, üniversite ve profesyonel düzeyde kadın kategorilerinde yarışmasını yasaklamıştır. Bu karar, IOC’nin 2026’da benzer yönde bir politika açıklamasıyla örtüşmüş ve Beyaz Saray tarafından memnuniyetle karşılanmıştır.

Trump yönetimi, bu düzenlemelerin Los Angeles 2028 Olimpiyat Oyunları’nda da sürdürülmesini ve trans atletlerin vizeleriyle ilgili sınırlamalar getirilebileceğini ifade etmiştir.

Bu neden önemli ?

1. Uluslararası Siyasetin Spor Normlarına Yansımaları:
   Siyasi aktörler, özellikle büyük güçler, yalnızca ulusal spor politikalarını şekillendirmekle kalmaz; aynı zamanda uluslararası spor düzenleyicileri üzerindeki stratejik ve diplomatik baskıyla gündem belirleyebilirler. Trump‑dönemi ABD politikası, kadın sporunun korunması söylemiyle IOC kararına dolaylı da olsa bir bağlam sunmuştur.
2. Kurumsal Özerklik ve Normatif Baskı:
   IOC’nin formel yapısı uluslararası bir spor kuruluşu olarak bağımsızdır, ancak; pratikte uluslararası siyaset ve kamuoyu baskısı gibi dış dinamiklerden etkilenebilmektedir. Bu etki, politikaların “saf sportif değerlendirme” değil, aynı zamanda siyasi momentlerle uyumlu optik taşıması gerektiğini göstermektedir.
3. Politika‑Halkla İlişkiler ve Legitimite Arayışı:
   Politika metninin duyurusu sırasında yapılan açıklamalar, kararın yalnızca bilimsel gerekçelere değil, aynı zamanda uluslararası kamuoyunda adalet ve eşitlik temaları üzerinden destek arayışına da dayanabileceğini düşündürmektedir. Nitekim Trump yönetimi tarafından yapılan övgüler, kararın siyasi arenada da pozitif yorumlandığını göstermiştir.

Eleştirel perspektifte;

Eleştiriler ise bu etkileşimi farklı açılardan sorgulamaktadır:

• Politikanın bilimsel gerekçelerden çok siyasi istek ve talimatlara hizmet ettiği ”iddia”ları, hem spor hukuku uzmanları hem de insan hakları savunucuları tarafından dile getirilmektedir. Bu eleştiriler, kararın bilimsel temelden ziyade siyasi momentlere göre şekillendiğini öne sürmektedir.
• Bazı yorumlar, kararın özellikle uluslararası federasyonların uygulama alanında tutarlı bir norm yaratmak yerine siyasi mesajlara hizmet eden bir sembolik düzenleme olarak işlev gördüğünü savunmaktadır.

En nihayetinde..

Uluslararası spor hukuku içerisinde IOC gibi norm üretici kurumlar, salt teknik sportif gerekçelerle değil, aynı zamanda küresel siyasal dinamiklerle de şekillenen bir çerçevede karar verirler. Trump’ın ABD iç politikasında kadın sporunun korunmasına dair attığı adımlar, IOC’nin dünya sahnesine yönelik yeni söylem ve norm üretim stratejisine dolaylı da olsa katkı sağlamış gibi görünmektedir. Bu etkileşim, spor hukuku çalışmaları için yalnızca normatif bir çerçeve sunmakla kalmaz; aynı zamanda uluslararası siyaset ve spor etiği arasındaki karmaşık kartezyen ilişkiyi anlamamız açısından da önemli bir pencere açmaktadır.

Özetle olimpiyatlarda artık ”biyolojik kriter” dönemi başlıyor diyelibiriz..

Yıllardır tartışılan ”cinsiyet beyanı” sporda duvara toslamış gibi gözüküyor.

IOC, kadın kategorisindeki adaleti sağlamak için, artık gen testini (SRY) zorunlu kılıyor.

Kimlik beyanı modern dünyanın en ileri eşiği diye pazarlanırken, spor neden ”biyoloji”ye boyun eğmek zorunda kaldı derseniz;

İlk çatlak yukarıda da belirttiğim üzere Caster Semenya vakasında ortaya çıkmıştı.

Tartışma 2009 yılında başlamıştı.. Güney Afrikalı DSD(cinsiyet gelişim farklılığı) bulunan Caster rakiplerine kurduğu ezici üstünlükle ”kadın kategorisinde biyolojik adalet” sorununu doğurdu. Yıllarca süren davalar,hormon kısıtlamaları ve belirsizlik, kadın sporcular için haksız rekabetin fitilini ateşlemişti.

Kırılma noktası ise; geçtiğimiz yaz olimpiyat oyunlarında Paris’de yaşanmıştı..

Imane Khelif ve Lin Yu-ting’in ringe çıkmasına tüm dünyadan tepkiler yağdı.

Federasyonların ”yarışamaz” dediğine IOC ”yarışabilir” deyince, kadın sporcuların güvenliği ve emeği en büyük tartışma konusu oldu..

Tartışmanın asıl mağdurları ömürlerini bu işe veren kadın sporcular. Sadece beyana dayalı bir sistem, biyolojik avantajı olanların önünü açarken, kadınların başarı hayallerini ellerinden alıyor. Yeni kurallar; ” fırsat eşitliğini” ve ”kadın kategorisinin sınnırlarını” korumayı amaçlıyor.

Artık gri alanlar, pasaportlar veya iyi niyet beyanları geçerli değil..

SRY gen testiyle teknik bir çizgi çekiliyor. Bir dönemin en ideolojik tartışması, laboratuvar verisine teslim oldu. Spor dünyası artık ”kim olduğunla” değil;

”biyolojik olarak ne olduğunla” ilgileniyor. Bu sayede sistemin ayakları tekrar yere basacak.

IOC, bu sert dönüşü ”güvenlik ve adalet” diyerek savunuyor.

Tartışmalar muhtemelen mahkeme salonlarına taşınacak ancak mesaj net;

”Kadın kategorisi”, salt biyolojik,bilimsel bir gerçekliktir ve bu gerçeklik artık beyanla esnetilemeyecek. Spor; siz deyin siyasi baskıyla başkası desin bir başka sebeple; özetle öyle veya böyle en temel kuralına yani biyolojiye geri dönüyor..