Rusya Olimpiyat Komitesi-Uluslararası Olimpiyat Komitesi

CAS 2023/A/10093 numaralı karar, Rusya Olimpiyat Komitesi (ROC) ile Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) arasında, ROC’nin Ukrayna’nın Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgelerinde yeni kurduğu “Olimpiyat Konseyi”nin IOC tarafından tanınmaması ve bu nedenle ROC’nin askıya alınması kararına karşı yapılan itirazı konu almaktadır. Karar, 23 Şubat 2024 tarihinde verilmiştir.

---

⚖️ Olayın Arka Planı

Taraflar:

• Başvuran: Rusya Olimpiyat Komitesi (ROC)
• Cevap Veren: Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC)

Olayın Gelişimi:

• 21 Şubat 2022’de Rusya; kendi kendine Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığını tanıdı.
• 30 Eylül 2022’de Rusya, Ukrayna’nın Donetsk, Kherson, Luhansk ve Zaporijya bölgelerini ilhak etti.
• Uluslararası toplumun büyük bir kısmı bu ilhakı tanımadı ve kınadı.
• 12 Ekim 2022’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunan bir karar aldı.
• Rusya, 2023 yılında bu bölgelerde yeni “Olimpiyat Konseyleri” kurdu.
• IOC, bu yeni kurulan konseyleri tanımadı ve ROC’yi askıya aldı.
• ROC, CAS’a başvurarak IOC’nin kararının iptalini talep etti.

---

🧾 CAS Değerlendirmesi

IOC’nin Otonomisi ve Özerkliği:

• CAS, IOC’nin İsviçre hukuku çerçevesinde özerk bir özel kuruluş olduğunu ve kendi iç işlerini düzenleme hakkına sahip olduğunu belirtti.
• IOC’nin, tanıdığı bir NOC’nin (Ulusal Olimpiyat Komitesi) sınırlarını belirleme yetkisi vardır.

“Ülke” ve “Sınırlar” Kavramları:

• Olympic Charter’ın 30.1 maddesine göre, “ülke” tanımı, uluslararası toplum tarafından tanınan bağımsız bir devleti ifade eder.
• IOC, bu tanıma dayanarak, bir NOC’nin yalnızca uluslararası toplum tarafından tanınan bir devletin sınırları içinde faaliyet gösterebileceğini belirlemiştir.

Uluslararası Toplumun Tanıma Durumu:

• Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgeleri, uluslararası toplum tarafından bağımsız devletler olarak tanınmamaktadır.
• Bu nedenle, bu bölgelerde kurulan “Olimpiyat Konseyleri”, IOC tarafından tanınmamaktadır.

Olimpizm’in 5. Temel İlkesi:

• Olimpizm’in 5. temel ilkesi, siyasi tarafsızlık ilkesini vurgular.
• IOC, bu ilkeye aykırı hareket eden bir NOC’yi, gerektiğinde yaptırımla karşı karşıya bırakabilir.

Eşitlik İlkesi:

• CAS, benzer durumların benzer şekilde değerlendirilmesi gerektiğini, ancak farklı durumların farklı şekilde ele alınabileceğini belirtti.

---

✅ Sonuç

• CAS, ROC’nin itirazını reddetti ve IOC’nin ROC’yi askıya alma kararını onayladı.
• IOC’nin, tanımadığı bölgelerde kurulan NOC’leri tanımama ve bu NOC’leri askıya alma hakkı vardır.
• Uluslararası toplumun tanıdığı sınırlar içinde faaliyet gösteren NOC’ler, IOC tarafından tanınır ve desteklenir.
• IOC, Olimpizm’in temel ilkelerine aykırı hareket eden NOC’lere karşı yaptırım uygulama yetkisine sahiptir.

Ezcümle; CAS, Rusya Olimpiyat Komitesi’nin (ROC) itirazını reddetmiş ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin (IOC) ROC’yi askıya alma kararını onaylamıştır. Mahkeme, IOC’nin özerk bir spor kuruluşu olarak kendi kuralları çerçevesinde NOC’leri tanıma ve tanımama yetkisine sahip olduğunu vurgulamıştır. Donetsk, Luhansk, Kherson ve Zaporijya bölgelerindeki yeni kurulan “Olimpiyat Konseyleri”nin uluslararası toplum tarafından bağımsız devlet olarak tanınmadığı ve bu nedenle IOC tarafından tanınamayacağı belirtilmiştir. CAS, IOC’nin siyasi tarafsızlık ve uluslararası tanınma ilkelerine uygun olarak hareket ettiğini, ROC’nin itirazının geçersiz olduğunu tespit etmiştir.