AB, kişisel mesajlaşma ağındaki şifreleme endişeleri nedeniyle çocuklara yönelik cinsel istismar yasasına ilişkin oylamayı son anda iptal etti.
Üye ülkeler, özel/kişisel sohbet uygulamalarındaki yasa dışı içeriklere dair düzenlemeleri yaparken gizliliğin nasıl korunacağı konusunda fikir birliğine varmaya çalışıyor.
Üç AB diplomatına göre, WhatsApp, Messenger ve Signal gibi sosyal medya uygulamalarının bilhassa konuşma geçmişinde.. İnsanların; resimlerini ve potansiyel çocuk cinsel istismarı materyalleri için bağlantıları taramasını gerektirebilecek bir yasa taslağını görüşmek için Perşembe günü yani 20 Haziran 2024’de yapılması planlanan oylama, Avrupa Birliği ülkelerinin gündeminden çıkarıldı.
AB Konseyi’ndeki büyükelçilerin; çocuklara yönelik cinsel istismar materyalleriyle mücadeleye yönelik bir AB çatı düzenlemesi yapılması konusunda ortak bir tutumu destekleyip desteklemeyeceklerine karar vermesi için oylama planlanmıştı ancak; aralarında Almanya, Avusturya, Polonya, Hollanda ve Çekya’nın da bulunduğu birçok disipliner AB ülkesinin siber güvenlik ve mahremiyet kaygıları nedeniyle çekimser kalması veya yasaya karşı çıkması ilgili oylamayı erteledi.
AB Konseyi başkanı olarak Haziran ayı sonuna kadar müzakerelere öncülük eden kendisine ulaştığımda isminin açıklanmasını istemeyen Belçika temsilcisi bir AB diplomatı bu durumu kendisine sorduğumda bana;
“Oylamaya saatler kala gerekli nitelikli çoğunluğun sağlanamayacağı bariz şekilde ortaya çıktı konuşulduğu gibi spekülatif başka bir problem yok” dedi.
İlk etapta 2022’de önerilen söz konusu yasa taslağı ; mesajlaşma uygulamalarını özellikle çocuk istismarı materyallerini ve bunun yanısıra potansiyel suçlular ile reşit olmayanlar arasındaki konuşmaları bulmak ve bildirmek için uygulama yapımcılarını; tüm görselleri ve bağlantıları taramaya zorlama potansiyeli nedeniyle tartışmalara yol açtı. Gizlilik yanlısı gruplar, yasanın uçtan uca şifreli mesajlaşmanın etkili bir şekilde kullanımını bozduğunu söyleyerek yasaya karşı çıktı.
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Věra Jourová , Komisyonun orijinal teklifinin “çocukların daha iyi korunması için şifreli mesajların dahi kırılabileceği” anlamına geldiğini söyledi.
Bilhassa Belçika Konsey başkanlığı, İrlanda ve İspanya son altı aydır AB ülkeleri arasındaki gizlilik çıkmazını çözmeye ve yasayı sonuçlandırmak için müzakereleri ilerletmeye çalışıyor.
Almanya, Avusturya ve Polonya gibi AB’nin bazı ağır topları, ”siber güvenlik ve gizlilik ilkesi uzmanlarının” bu tasarının kişisel gizliliği tehdit ettiği yönündeki uyarılarına açık destek verdi. Başını İrlanda, Belçika ve İspanya gibi ülkelerin çektiği diğer grup üye AB ülkeleri ise; 2019 dan yani pandemiden bu yana çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerinde yaşanan artış nedeniyle çevrimiçi içeriği izlemek için güçlü bir yasaya ihtiyaç olduğu konusunda ısrar etti.
İlgili tasarı yasalaşırsa ; mesajlaşma uygulamaları, hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla kullanıcılar aracılığıyla yüklendiklerinde gönderilen ve yakın zamanda gönderilmiş tüm resim ve bağlantıları tarayacak ; şartlar ve koşullar kapsamında kullanıcılar bu konuda özenle bilgilendirilecek. Rejimi ve kullanım koşullarını açıkça reddeden kullanıcıların resim ve bağlantı göndermesi nihai olarak engellenecek.
WhatsApp, Signal ve Messenger gibi uçtan uca şifreleme yöntemini kullanan yüksek güvenlikli uygulamaların da bu tür önlemlere uyması zorunlu olacak.
Taslak teklifte elbette istisnalar da var örneğin ;
“Devletler tarafından ulusal güvenlik maksadıyla kullanılan hesaplar” uygulamadan muaf tutulacak.
AB ülkeleri ortak bir tutum üzerinde anlaştıktan sonra yasanın son halini Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu ile müzakere etmek zorunda kalacak. Parlamento, Kasım 2023’te kabul edilen yasanın orijinal versiyonunda daha mahremiyet dostu bir duruş sergilemişti.
Şirketler, bu tür materyalleri platformlarında bulmaları sonrasında; bildirmemeleri ve kaldırmamaları durumunda küresel gelirlerinin yüzde 6’sına varan ağır para cezası tehdidi altında mahkeme kararlarıyla karşı karşıya kalabilecek.
Avrupa Komisyonu; dijital şirketleri kendi bünyelerinde, platformlarında dolaşan çevrimiçi çocuk cinsel istismarı materyallerini bulmaya, raporlamaya ve kaldırmaya zorlayacak bu yasa teklifiyle çevrimiçi istismar sorununu kökünden çözmeyi hedefliyor.
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezi’ne göre geçen yıl çevrimiçi istismar türüne örnek teşkil eden 85 milyon video ve görsel üretildi. Ancak sorunun boyutunun hafife alınması çok daha ağır ihmallere gebe olacak gibi görünüyor zira bu içeriklerin yüzde 95 kadarı yalnızca bir şirket tarafından gönüllü olarak rapor edildi.
İçişlerinden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Ylva Johansson,
“Çocuğun cinsel istismarının çevrimiçi olarak tespit edilmesi, raporlanması ve içeriklerin tümüyle kaldırılması; mağdurlarda sıklıkla gözlenen cinsel istismarın sona ermesinden yıllar sonra yeniden travma yaratan, mağdur çocuklara yönelik cinsel istismara ilişkin resim ve videoların paylaşılmasını önlemek için de acilen gereklidir” dedi. .
Çocuk koruma gruplarından gelen çağrıları dikkate alan Komisyon, mesajlaşma uygulamaları ve uygulama mağazaları gibi dijital şirketlerin, kullanıcılarını ve çocukları daha iyi korumak için yaş doğrulaması olarak bilinen bir uygulama olan kullanıcılarının yaşını tarama verileri sonucunda bilmelerini sağlamasını önerdi.
Taslak yasaya göre düzenleyiciler ayrıca mahkemeden internet servis sağlayıcısının bir web sitesini veya çocukların cinsel istismarına yönelik materyal içeren bağlantıyı engellemesini talep edebilecek. Yine şirketler ve düzenleyiciler, buldukları ve kaldırdıkları öğelerin ve içeriklerin sayısını her yıl kamuya açıklamak zorunda kalacak.
Planda ayrıca Lahey merkezli yeni bir bağımsız AB dairesi kurulması da öneriliyor. Şirketler, 26 milyon Avroluk bir bütçeyle entegre olarak Europol ile birlikte çalışarak, yasa dışı materyal raporlarını ayrıştırmak, yasa dışı materyalin dijital parmak izi veritabanlarını koordine etmek ve şirketlerin güvenilir teknolojiler bulmasına yardımcı olmakla görevlendirilecek. Aynı zamanda teknoloji şirketleri, kolluk kuvvetleri ve mağdurlar arasında aracı görevi görecek.
Yeni ve bağımsız olarak kurulması planlanan AB Çocuk Cinsel İstismarı Merkezi (AB Merkezi); bu alanda bir uzmanlık merkezi olarak hareket ederek, belirlenen materyaller hakkında güvenilir bilgi sağlama, hatalı raporları tespit etme ve bu raporların kendilerine ulaşmasını sağlamak için servis sağlayıcılardan raporlar alıp analiz ederek hizmet sağlayıcıların çabalarını kolaylaştırmaya çalışacak. Kolluk kuvvetlerinin harekete geçmesi için ilgili raporların hızlı bir şekilde iletilmesi ve mağdurlara destek sağlanması bir diğer öngörülen husus niteliğinde.
Merkezin sahip olacağı yeni kurallar, çocukların daha büyük hatta azami oranda istismardan kurtarılmasına, materyallerin internette yeniden ortaya çıkmasının önlenmesine ve suçluların adalete teslim edilmesine yardımcı olacak.
Bu kurallar şunları içerecek;
Zorunlu risk değerlendirmesi ve risk azaltma önlemleri: Kişilerarası iletişim hizmetleri sağlayıcıları, hizmetlerinin çocuk cinsel istismarı materyalini yaymak veya çocukları bu doğrultuda istismara teşvik etmek amacıyla kötüye kullanılması riskini değerlendirmek zorunda bırakılacak. Servis ve hizmet sağlayıcıların ayrıca risk azaltıcı önlemleri somut şekilde önermeleri gerekecek.
Tespit emrine dayalı hedefli tespit yükümlülükleri: Üye Devletlerin, risk değerlendirmesini gözden geçirmekten sorumlu ulusal makamları ataması gerekecek. Bu tür yetkililer önemli bir riskin devam ettiğini tespit ettikleri takdirde, bir mahkemeden veya bağımsız bir ulusal makamdan, bariz bilinen veya potansiyel olarak çocuk cinsel istismarı materyali şüphesi barındıran içeriklerle tacizciler için tespit ve tutuklama kararı çıkarılmasını talep edebilecek.
Tespit emirlerinin süresi sınırlı olacak ve belirli bir hizmetteki belirli bir içerik türünü hedef alacak.
Tespit konusunda güçlü önlemler: Tespit kararı alan şirketler, yalnızca AB Merkezi tarafından doğrulanan ve sağlanan çocuklara yönelik cinsel istismar göstergelerini kullanarak içerik tespit edebilecek. Tespit teknolojileri yalnızca çocuğun cinsel istismarını tespit etmek amacıyla kullanılacak. Sağlayıcıların, sektördeki en son teknolojiye uygun olarak gizliliğe en az müdahale eden ve yanlış pozitiflerin hata oranını mümkün olan maksimum ölçüde sınırlayan teknolojileri kullanması gerekecek.
Açık raporlama yükümlülükleri: Çevrimiçi çocuk cinsel istismarı tespit eden sağlayıcıların bunu AB Merkezine bildirmesi gerekecek.
Etkili kaldırma: Çocuğun cinsel istismarına yönelik materyalin hızla kaldırılmaması durumunda ulusal makamlar, kaldırma emri çıkarabilecek.
İnternet erişim sağlayıcılarının ayrıca, örneğin AB dışında işbirlikçi olmayan yargı bölgelerinde barındırılmaları nedeniyle kaldırılamayan resim ve videolara erişimi devre dışı bırakmaları söz konusu olabilecek.
Kişisel bakıma maruz kalmanın azaltılması: Uygulama mağazalarının; çocukların, kendilerini yüksek düzeyde çocuk tacizi riskine maruz bırakabilecek uygulamaları indirememesini sağlamasını gerektirir formüller, çözümler bulmakla mükellef olacak.
Sağlam gözetim mekanizmaları ve adli telafi: Tespit emirleri mahkemeler veya bağımsız ulusal makamlar tarafından verilecek. Hatalı tespit ve raporlama riskini en aza indirmek için AB Merkezi, sağlayıcılar tarafından hazırlanan potansiyel çevrimiçi çocuk cinsel istismarı raporlarını kolluk kuvvetleri ve Europol ile paylaşmadan önce doğrulayacak. Hem sağlayıcılar hem de kullanıcılar, kendilerini etkileyen her türlü tedbire Mahkemede itiraz etme hakkına sahip olacak.
Yeni kurulacak AB Merkezi şunları destekleyecek;
Çevrimiçi hizmet sağlayıcılar, özellikle risk değerlendirmeleri yapma, çocukların cinsel istismarını tespit etmeye, raporlamaya, kaldırmaya ve erişimi devre dışı bırakmaya yönelik yeni yükümlülüklerine uymak amacıyla, çocukların cinsel istismarını tespit etmeye yönelik göstergeler sağlayarak ve sağlayıcılardan raporları alacak bu sayede;
Ulusal kolluk kuvvetleri ve Europol, sağlayıcılardan gelen raporların yanlışlıkla gönderilmediğinden emin olmak için inceleyerek ve bunları hızlı bir şekilde kolluk kuvvetlerine yönlendirecek. Bu, çocukların istismar durumlarından kurtarılmasına ve faillerin adalet önüne çıkarılmasına yardımcı olacak.
Üye Devletler, mağduriyetin önlenmesi ve mağdurlara yardım konusunda en iyi uygulamalar için bir bilgi merkezi olarak hizmet vererek kanıta dayalı bir yaklaşımı teşvik edecek.
Mağdurların, istismarlarını tasvir eden materyalleri internetten kaldırmalarına yardımcı olacak.
Komisyon, güncel önerileriyle birlikte çocuklar için daha iyi bir internete yönelik bir Avrupa stratejisi de ortaya koyuyor .
Gizlilik savunucularının en büyük korkuları ise; tasarı kabul edildiği takdirde, teknoloji şirketlerinin; uçtan uca şifrelenmiş mesajları gözetlemek anlamına gelmesi ile, platformdaki tüm çocuk istismarı içeriklerinin belli bir takım art niyetli insan tarafından erişilebilir statüye geçebilecek olmasıdır.
Alman, Hür Demokrat Parti Liberal milletvekili Moritz Körner ise; teklifin “dijital yazışmaların mahremiyetine” büyük bir darbe vurma riski taşıdığını söylerken, mahremiyet savunucuları bu teklifi geri çekme ve kınama konusunda hemfikir.
Komisyon üyelerinin bir tanesi ise; bu hamleyi şirketleri telefonlara İsrail menşeili Pegasus gibi casus yazılım yüklemeye zorlamaya benzetti.
WhatsApp’tan Will Cathcart ‘ ın da aralarında bulunduğu bazı teknoloji yöneticileri, taslak ve önerilere karşı kişisel verilerin gizliliğini ihlal söz konusu olabileceğini dile getiren savunuculara katıldı.
Eleştirilere karşı çıkan Ylva Johansson ise; yasanın veri koruma düzenleyicilerinin katılımı da dahil olmak üzere mahremiyet için yeterli güvencelere ve donanımlara sahip olduğunu ve güncel teknolojinin zaten burada meydana gelebilecek olumsuz durumları absorbe edebileceğini söyledi.
İnterneti İzleme Vakfı’nın, 2021’de doğrulanan çocuk cinsel istismarı raporlarında bir önceki yıla kıyasla %64’lük bir artış olduğunu belirtmesiyle, COVID-19 salgını ve beraberindeki sair bazı etmenler sorunu daha da derinleştirdi ve tabii olarak da kötüleştirdi.
Peki sonraki adımlar neler olacak ?
Artık Avrupa Parlamentosu ve Konseyin öneri üzerinde anlaşmaya varması gerekiyor. Yeni Yönetmelik kabul edildikten sonra mevcut geçici Yönetmeliğin yerini alacak. Tekliflere ilişkin halkın geri bildirimleri en az 8 hafta süreyle açık olacak.
Demokrasi ve Demografiden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi ve başkan yardımcısı Dubravka Šuica ;
“Çocuk haklarını hem çevrimiçi hem de çevrimdışı olarak ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde desteklemek ve onların haklarını korumak, toplumlarımızın refahı için çok önemlidir. Çevrimiçi çocuk cinsel istismarı materyalleri, çocukların açıkça görülen fiziksel cinsel istismarının bir ürünüdür. Bu son derece yüz kızartıcı bir suçtur. Çevrimiçi çocuk cinsel istismarının çocuklar üzerinde geniş kapsamlı, uzun vadeli sonuçları vardır ve derin bir travma bırakır. Bazıları asla iyileşemez ve iyileşmez. Çocukları korumak için birlikte çalışırsak çocukların cinsel istismarı önlenebilir. Çevrimdışı olarak çocukların cinsel istismarına izin ve taviz vermiyoruz, dolayısıyla çevrimiçi ortamda da buna izin vermemeliyiz.” derken,
Komisyon Başkan Yardımcısı Margrethe Vestager şunları söyledi;
“Avrupa’daki her çocuk güvenli ve güçlendirici bir dijital ortamda gelişmeyi hak ediyor. Yeni stratejiyle, dijital cihazlara ve becerilere erişimi desteklemek istiyoruz. Çocuklar, özellikle de savunmasız durumda olanlar, siber zorbalıkla mücadele ediyor ve tüm çocukları zararlı ve yasa dışı çevrimiçi içerikten koruyor. Bu, temel değerlerimiz ve dijital ilkelerimizle uyumludur .”
Yine Komisyon Başkan Yardımcısı Margaritis Schinas; “İnternet üzerinde dolaşan çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerinin çok büyük miktarda olması şaşırtıcı. Ve utanç verici bir şekilde, Avrupa bu materyallerin çoğunun küresel merkezidir. Asıl soru, eğer biz harekete geçmezsek kim ne yapacak? Önerdiğimiz kurallar, hizmet sağlayıcıların yasa dışı çocuk cinsel istismarı içeriğini tespit etmesi ve kaldırması konusunda açık, hedefli ve orantılı yükümlülükler belirliyor. Hangi hizmetlerin yapılmasına izin verilecek? Güçlü güvenlik önlemleriyle çevrelenmiş; ”Tıpkı siber güvenlik programlarının güvenlik ihlallerine karşı sürekli kontroller yürütmesi gibi, yalnızca yasa dışı içerik işaretleyicilerini tarayan bir programdan bahsediyoruz.” derken,
İçişlerinden Sorumlu Komisyon Üyesi Ylva Johansson ise bu tasarıya dair şunları söyledi: “Yetişkinler olarak çocukları korumak bizim görevimizdir. Çocukların cinsel istismarı gerçek ve büyüyen bir tehlikedir: yalnızca raporların sayısı artmakla kalmıyor, aynı zamanda bu raporlar günbegün daha küçük çocukları da ilgilendiriyor. Bu raporlar, soruşturmaların başlatılması ve çocukların devam eden istismardan gerçek zamanlı olarak kurtarılması açısından oldukça faydalıdır. Örneğin, bir çevrimiçi hizmet sağlayıcısının raporuna dayanan Europol destekli bir soruşturma, AB genelinde belirlenen 100’den fazla şüpheliyle birlikte dünya çapında 146 çocuğun kurtarılmasına vesile oldu. Çocuğa yönelik cinsel istismarın çevrimiçi olarak tespit edilmesi, raporlanması ve kaldırılması, mağdurlarda sıklıkla cinsel istismar sona erdikten yıllar sonra bile yeniden travma yaratan çocuklara yönelik cinsel istismara ilişkin resim ve videoların paylaşılmasını önlemek için de acilen gereklidir. Teklif, şirketlere çocuk istismarını tespit etme ve bildirme konusunda açık yükümlülükler getiriyor ve çocuklar da dahil olmak üzere herkesin mahremiyetini güvence altına alan güçlü güvenceler sunuyor.”
Bu tasarı; mağdurlara yönelik önleme, soruşturma ve yardımı iyileştirerek hem çevrimdışı hem de çevrimiçi olarak giderek artan çocuk cinsel istismarı tehdidine kapsamlı bir yanıt ortaya koyan Çocuklara Yönelen Cinsel İstismarla Daha Etkili Mücadele için Temmuz 2020’de ilan edilen AB stratejisinin tabii bir sonucudur.
Bu açıklama aynı zamanda Komisyon’un, çocukları çevrimiçi istismar da dahil olmak üzere her türlü şiddete karşı korumak için güçlendirilmiş önlemler almayı öneren Mart ayı Çocuk Haklarına ilişkin AB Stratejisini komisyona sunmasının ardından gündeme gelmiştir.
Söz konusu değişiklik ve güncellemelerin Avrupa Birliği çerçevesinde gerçekleşmesi çok çok mühim, zira geniş perspektifte ulusların bir kuvvet olarak bu sorunun çözümüne duyarlı olmaları sorunun çözüme kavuşabilmesi noktasında temel teşkil ediyor diyebilirim.
Thank you very much for enlightening me on the subject;
*Dear Věra Jourová
*Dear Ylva Johansson
*Dear Moritz Körner
*Dear Will Cathcart
*Dear Dubravka Šuica
*Dear Margrethe Vestager
*Dear Margaritis Schinas
Av. Bilge Kaan ÖZKAN 'ın kaleminden.. sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
